Του Γιάννη Τόλιου
Στο αριστερό κίνημα έχουν γίνει πολλές συζητήσεις διαχρονικά για το περιεχόμενο του «εναλλακτικού προγράμματος» της Αριστεράς ενώ υπάρχουν ποικίλες ιστορικές εμπειρίες στην προσπάθεια υλοποίησης του. Κατά κανόνα, είτε λόγω αντικειμενικών αιτίων (βαθμός ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων), είτε λόγω υποκειμενικών δυσκολιών (επίπεδο ανάπτυξης του αριστερού κινήματος), γινόταν διάκριση μεταξύ «άμεσων» και «μακροπρόθεσμων» στόχων, «μίνιμουμ» και «μάξιμουμ» αιτημάτων, «εκλογικών προγραμμάτων» και «προγραμμάτων στρατηγικής» κοκ.