Google+ Followers

18 Ιουν 2016

Η συμπλήρωση του μηχανογραφικού για ΑΕΙ-ΤΕΙ, οι σωστές επιλογές σπουδών και η εύρεση εργασίας

Αυτές τις μέρες, πολλές χιλιάδες νέοι και νέες συμπληρώνουν το μηχανογραφικό τους δελτίο για την εισαγωγή τους σε ΑΕΙ-ΤΕΙ. Η εύρεση μιας θέσης στο χλωμό ήλιο της σημερινής αγοράς εργασίας και της τεράστιας ανεργίας, αποτελεί κυρίαρχη αγωνία της Ελληνικής οικογένειας. Τι πρέπει να κάνουν τα νέα παιδιά για να επιλέξουν σωστά τις σπουδές τους ; Πως και που θα βρουν δουλειά σήμερα και αύριο; Ποιό κάτω, παραθέτουμε χρήσιμες συμβουλές για τα βασικά βήματα που πρέπει να γίνουν προς την κατεύθυνση αυτή:


Το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνει ένας νέος για τη σωστή επιλογή σπουδών και επαγγελμάτων, είναι να αποκτήσει ατομική αυτογνωσία, να μάθει ποιος είναι, τι θέλει και τι μπορεί να κάνει. Να είναι σίγουρος για τα ενδιαφέροντα, τις κλίσεις, τις προτιμήσεις, τα ταλέντα του, διερευνώντας παράλληλα τις ικανότητες και τις δεξιότητές του. Οι επιδόσεις στα μαθήματα είναι ένα πρώτο κριτήριο για την
κατεύθυνση και το επίπεδο σπουδών, καθώς και της επαγγελματικής ιεραρχίας, στο οποίο στοχεύει. Οι επιδόσεις του βέβαια μπορεί να βελτιωθούν ριζικά, εφόσον υπάρχει ισχυρή θέληση και επιμονή, γι’ αυτό και ο παράγοντας αυτός έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Συμπερασματικά τονίζεται ότι, η αυτογνωσία, η γνώση δηλ των
 επαγγελματικών κλίσεων, του επιπέδου των επιδόσεων και της θέλησης, είναι τα ποιο σημαντικά στοιχεία για τις σωστές επιλογές σπουδών και επαγγελμάτων. Ο κατάλληλος και ο πλέον σίγουρος τρόπος για την κατάκτηση της αυτογνωσίας, είναι η προσφυγή σε συμβούλους σταδιοδρομίας, σε συνδυασμό με τη λήψη έγκυρων τεστ επαγγελματικού προσανατολισμού. Μέχρι πρόσφατα, στις υπηρεσίες της συμβουλευτικής σταδιοδρομίας, προσφεύγουν περισσότερα άτομα υψηλού εισοδηματικού επιπέδου. Όμως, ο θεσμός είναι περισσότερο αναγκαίος για τις μεσαίες ή χαμηλές εισοδηματικές τάξεις, αφού μπορεί να συμβάλλει στο να δοθούν ευκαιρίες οικονομικής και κοινωνικής τους ανέλιξής και ανατροπής των εισοδηματικών και ταξικών διαφορών. 

Το δεύτερο βήμα είναι η διερεύνηση του κόσμου της εργασίας, των συνθηκών και αμοιβών, του περιεχομένου, της ιεραρχικής ανέλιξης και κυρίως των προοπτικών των επιμέρους επαγγελμάτων. Τελευταία, η πλειοψηφία των νέων επιλέγει σπουδές και επαγγέλματα με βασικό κριτήριο τις προοπτικές τους στην αγορά εργασίας. Όμως, όσο ισχυρό και αν είναι το ίδιο κριτήριο, πρέπει να συνεκτιμάται με τα άλλα δεδομένα και κυρίως με το βαθμό ταύτισης της προσωπικότητα με το επάγγελμα. Αν ένα επάγγελμα δεν ταιριάζει στο χαρακτήρα, τις προτιμήσεις, τις κλίσεις ενός ατόμου, δε θα πρέπει να επιλέγεται, όσο εξαιρετικές και αν είναι οι προοπτικές του.

Το οικογενειακό περιβάλλον και η παράδοση, βαρύνουν επίσης κατά περίπτωση στην πλάστιγγα των επαγγελματικών επιλογών. Συχνά το επάγγελμα του πατέρα, της μητέρας, η οικογενειακή επιχείρηση, είναι ένα καλό εφαλτήριο για το επαγγελματικό μέλλον των νέων, με την προϋπόθεση βέβαια πως του ταιριάζει. Όμως, συχνά αρκετοί γονείς επιχειρούν να επιβάλλουν στα παιδιά τους τις δικές τους επιθυμίες ή και επαγγελματικά απωθημένα. Αυτό είναι λάθος και κατά κανόνα επιφέρει το αντίθετο αποτέλεσμα από το επιδιωκόμενο. Με σύνεση και γνώση, οι γονείς μπορούν να πουν τη γνώμη τους. Αλλά ως εκεί. Ο νέος ο ίδιος θα αποφασίσει για το μέλλον του, αφού πρόκειται για τη δική του ζωή. Όσο και αν ενοχλεί, οι οικονομικές δυνατότητες της κάθε οικογένειας, έχουν τη δική τους βαρύτητα. Ο τόπος κατοικίας και η περιοχή που πρόκειται να απασχοληθεί ένα άτομο στο μέλλον, έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού θα πρέπει να διερευνηθεί αν η ζητούμενη εκπαίδευση και τα υπό συζήτηση επαγγέλματα, βρίσκονται σε προσβάσιμη απόσταση.

Ο χρυσός κανόνας για τις επιλογές σταδιοδρομίας

Σύμφωνα με το  χρυσό κανόνα επιλογής σπουδών και επαγγελμάτων ((βλ. Ο χρυσός κανόνας για τις επιλογές σταδιοδρομίας, εκδόσεις Πατάκη και www.careergatetest.com), επισημαίνεται ότι: άτομα με υψηλές επιδόσεις και ισχυρή θέληση, μπορούν να επιλέγουν από ευρύτερο πεδίο επαγγελμάτων που τους ταιριάζουν ακόμα και από εκείνα με αρνητικές προοπτικές. Αντίθετα, άτομα με χαμηλές επιδόσεις χωρίς σοβαρές ελπίδες βελτίωσής τους και αδύναμη θέληση, είναι προτιμότερο να στρέφονται σε σπουδές και επαγγέλματα που κατ’ αρχήν τους ταιριάζουν και κατά δεύτερο λόγο έχουν διαπιστωμένες καλές προοπτικές στην αγορά εργασίας. Όσο υψηλότερες είναι οι ικανότητες, οι μαθησιακές επιδόσεις και η θέληση ενός ατόμου, τόσο ευρύτερη μπορεί να είναι η δυνατότητα, το «ρίσκο» επιλογής επαγγελμάτων με αρνητικές προοπτικές στην αγορά εργασίας.

Πολύ πιθανή είναι επίσης η αλλαγή επαγγελμάτων και ειδικοτήτων στη διάρκεια της σταδιοδρομίας του, αφού σήμερα η αγορά εργασίας μετεξελίσσεται ραγδαία, ενώ υπάρχουν πολλά περισσότερα επαγγέλματα και ειδικότητες απ’ ότι στο παρελθόν. Αν δεν είναι εφικτή η επιλογή των πρώτων σε προτίμηση επαγγελμάτων, ο ενδιαφερόμενος οφείλει να προχωρήσει στα επόμενα. αλλά να αποφύγει τα τελευταία. «Μπορεί πάντοτε να υπάρξει ένας άλλος σύντροφος ζωής για τον καθένα, αν ο πρώτος δε σταθεί στο δρόμο του». Γι’ αυτό θα πρέπει να έχει ένα ανοικτό ορίζοντα, ώστε να επιλέξει από ένα κατάλογο πολλών επαγγελμάτων που του ταιριάζουν, συνυπολογίζοντας και τη βαρύτητα των άλλων κριτηρίων και να αποφύγει οπωσδήποτε επαγγέλματα που είναι εντελώς αταίριαστα με το χαρακτήρα του.

Σε όλα τα επαγγέλματα μέσης και κυρίως υψηλής εκπαίδευσης και εργασιακής ιεραρχίας, απαραίτητη είναι η γνώση των ηλεκτρονικών υπολογιστών, της αγγλικής γλώσσας, καθώς και η διαρκής ανανέωση των γενικών και ειδικών γνώσεων και εμπειριών. Τέλος, ολοκληρωμένος άνθρωπος και επιτυχημένος επαγγελματίας, είναι εκείνος που έχει πνευματικές ανησυχίες, εμμένει σε αξίες και αρχές, αναζητά τη πλατιά μόρφωση, ασχολείται με την τέχνη και τη λογοτεχνία, την προστασία του περιβάλλοντος, την κοινωνική αλληλεγγύη, αναπτύσσει κριτική και δημιουργική σκέψη, ενεργεί με εντιμότητα, διορατικότητα και ευαισθησία και δραστηριοποιείται θετικά για το δικό του αλλά και για το γενικότερο καλό.

Η τελική απόφαση

Ύστερα από τα παραπάνω, ο νέος ή η νέα  επιλέγουν τις σπουδές και τα επαγγέλματα που θα ασκήσουν και θα σηματοδοτήσουν τη ζωή τους όλη. Τα βήματα μέχρι την κορυφαία αυτή απόφαση, γίνονται με τη συνδρομή συμβούλων σταδιοδρομίας και τη λήψη έγκυρων και σύγχρονων τεστ επαγγελματικού προσανατολισμού, με έγκαιρη ενεργοποίηση. Γιατί το μέλλον δεν έρχεται μόνο του αν δε φροντίσουν οι ίδιοι με το σωστό και κατάλληλο τρόπο γι’ αυτό.

Τα τελευταία στοιχεία της έρευνας για τις προοπτικές των επαγγελμάτων

Η οικονομική κρίση έχει ωθήσει την ελληνική οικονομία σε πτωτικό κύκλο, του οποίου η διάρκεια δεν είναι εύκολα να προβλεφθεί με ακρίβεια. Αυτονόητο είναι το γεγονός; ότι βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεμα, η ανεργία αυξάνεται σημαντικά λόγω της κρίσης που επηρεάζει όλους τους κλάδους, αν και υπάρχουν αρκετές διαφοροποιήσεις μεταξύ τους, όπως αναλύεται  και ποιο κάτω.

Ένας σημαντικός άλλος μόνιμος παράγοντας που δημιουργεί συστημική-διαρθρωτική ανεργία, είναι η μεγάλη αναντιστοιχία του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, κάτι στο οποίο επίσης γίνεται σήνομη αναφορά εδώ. Πολλοί νέοι Έλληνες επιστήμονες επιλέγουν ήδη –και η τάση αυτή προβλέπεται να διευρυνθεί-το δρόμο της μετανάστευσης στο εξωτερικό για την εύρεση εργασιακής στέγης, την ίδια ώρα που η χώρα μας κατακλύζεται από ανειδίκευτους αλλοδαπούς μετανάστες. Μια τέτοια εξέλιξη, αν δεν αναστραφεί εγκαίρως, θα έχει δραματικές επιπτώσεις στην απασχόληση, στη δημογραφική και εθνολογική ισορροπία  της χώρας.

Ποιο κάτω παρατίθενται συνοπτικά σχετικά στοιχεία για τις προοπτικές των επαγγελμάτων στην Ελληνική αγορά εργασίας που προέρχονται από την κυλιόμενη έρευνα της επιστημονικής μας ομάδα του Πανεπιστημίου Πειραιώς που στηρίζεται σε δοκιμασμένη μεθοδολογία και ειδικότερα στο επονομαζόμενο μοντέλο του ισοζυγίου ζήτησης και προσφοράς επαγγελμάτων (balance ofdemand and supply of professions-βλ. σχετικά και το βιβλίο του υπογράφοντος: Επαγγέλματα του μέλλοντος και του παρελθόντος, εκδόσεις Πατάκη, και  www.careergatetest.com).  

Η έρευνα παρακολουθεί 700 περίπου επαγγέλματα που ταξινομούνται σε 17 μεγάλες ομάδες και υποομάδες επαγγελμάτων και  αξιοποιούνται επίσης από το αυτοματοποιημένο τεστ επαγγελματικού προσανατολισμού Career Gate Test K.17, που διανέμεται με επιτυχία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η έρευνα που διενεργείται χωρίς καμία κρατική ή άλλη βοήθεια, καλύπτει ένα μεγάλο κενό στη χώρα μας, όπως διαφαίνεται από τη μαζική τη αξιοποίηση από το ευρύ κοινό για σκοπούς επαγγελματικού προσανατολισμού και επιλογής σπουδών. Στους πίνακες και τα κείμενα που παρατίθενται πιο κάτω, παρουσιάζεται η πορεία των δεικτών της έρευνας των προβλέψεων για τις προοπτικές των επαγγελμάτων για τα επόμενα δέκα περίπου χρόνια, με τις επιμέρους πρόσφατες διαφοροποιήσεις τους.

Τα ισοζύγια των επιμέρους επαγγελμάτων είναι φυσικό να αλλοιώνονται μερικώς στην πορεία του χρόνου υπό την επίδραση απρόβλεπτων παραγόντων, όπως λ.χ. οι γενικές και κλαδικές εξελίξεις της διεθνούς και ελληνικής οικονομίας, από θεσμικά και διοικητικά μέτρα όπως η πριν από μερικά χρόνια καθιέρωση του ολοήμερου δημοτικού σχολείου, αλλά και από την ευρεία δημοσιότητα της ίδιας της έρευνας που επηρεάζει τις αποφάσεις των νέων για τις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές τους επιλογές. Γι’ αυτό και ανανεώνεται κάθε χρόνο και τα στοιχεία της τροποποιούνται αναλόγως. Και ενώ επιμέρους δεδομένα που αφορούν ένα επάγγελμα, μπορεί να αλλοιωθούν βραχυπρόθεσμα υπό την επίδραση έκτακτων καταστάσεων, οικονομικής ή διοικητικής υφής, οι γενικότερες τάσεις μερικώς ή προσωρινά μόνο αλλοιώνονται, ενώ η μακροπρόθεσμα τάση τους παραμένει περίπου η ίδια.

Οι πολύ θετικές προοπτικές λχ. του κλάδου των επαγγελμάτων της πληροφορικής μόνο βραχυπρόθεσμα μπορεί να σημειώσουν περιοδική πτώση, αλλά οι μεσομακροπρόθεσμη θετική εικόνα τους δεν προβλέπεται να αλλάξει. Οι αρχιτέκτονες, οι υδραυλικοί, οι ηλεκτρολόγοι, εμφανίζουν κατά την τρέχουσα περίοδο αδυναμία απορρόφησης στην αγορά εργασίας, λόγω της μεγάλης συρρίκνωσης του κλάδου των κατασκευών. Όμως, αυτή η τάση είναι πιθανό να αντιστραφεί ύστερα από την πρώτη φάση της εξόδου από την κρίση. Η υψηλή απορροφητικότητα των δασκάλων των τελευταίων χρόνων λόγω του ολοήμερου σχολείου, προβλέπεται να συρρικνωθεί έως και να αντιστραφεί τα επόμενα 5-10 χρόνια.


1. Στον πρωτογενή ή γεωργικό τομέα, οι γεωπόνοι εμφανίζουν θετικό ισοζύγιο και ειδικότερα στην περίπτωση που έχουν αποκτήσει γνώσεις για σύγχρονες, εναλλακτικές καλλιέργειες και μεθόδους και έχουν τη διάθεση να τις εφαρμόσουν στην πράξη. Οι τεχνολόγοι ιχθυοτροφείων έχουν θετικές προοπτικές, αν και  σε ορισμένες περιοχές όπου υπάρχουν αντίστοιχα ΤΕΙ, όπως λχ. στη Δυτική Ελλάδα, παρατηρείται σχετικός κορεσμός. Οι γεωλόγοι και οι μεταλλειολόγοι, εμφανίζουν επίσης θετικές προοπτικές ειδικότερα σε απομακρυσμένες περιοχές. Οι κτηνίατροι έχουν εξαιρετικές προοπτικές, όπως και οι ζωοτεχνικοί, οι ποτοποιοί κλπ. Γενικότερα, η επιστροφή στη γη και στη θάλασσα προβάλλει σήμερα ως ίσως η σημαντικότερη διέξοδος για επαγγελματικές προοπτικές και βελτίωση της ποιότητας της ζωής και αυτό συνιστάται ανεπιφύλακτα.

2. Τα κατασκευαστικά επαγγέλματα παρουσιάζουν σοβαρό πρόβλημα απορρόφησης στην αγορά εργασίας κατά την τρέχουσα περίοδο, λόγω της μεγάλης συρρίκνωσης της κατασκευαστικής δραστηριότητας που έχει πληγεί περισσότερο από όλους τους κλάδους από την οικονομική κρίση. Αυτό αφορά ιδιαίτερα τους αρχιτέκτονες, τους πολιτικούς μηχανικούς αλλά και τους υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους, σοβατζήδες, κλπ.

Η κατάσταση για τους μηχανολόγους παραμένει σχετικά ικανοποιητική. Μεγάλες ευκαιρίες με υψηλότατες αποδοχές για πολιτικούς μηχανικούς, αρχιτέκτονες, μηχανολόγους-μηχανικούς, τοπογράφους μηχανικούς, κλπ. παρουσιάζονται στις χώρες της Μέσης Ανατολής και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι ναυπηγοί, εφόσον συνδυάζουν και γνώσεις μηχανολογίας, έχουν σχετικά ευνοϊκότερες επαγγελματικές προοπτικές από παλαιότερα. Μικρή βελτίωση εμφανίζει η μέχρι πρότινος μάλλον αρνητική απορροφητικότητα  των χημικών-μηχανικών και των μηχανικών ενέργειας

3. Στη χημεία και στους συγγενείς κλάδους, η κατάσταση για τους χημικούς, τους βιολόγους, τους φαρμακοποιούς, χειροτερεύει, έχοντας επηρεαστεί σοβαρά από την κρίση, ενώ και οι μακροπρόθεσμες προοπτικές τους δεν είναι ιδιαίτερα καλές. Εδώ υπάρχουν βέβαια,  ευρείες επαγγελματικές διέξοδοι σε διάφορους άλλους εργασιακούς κλάδους, μεταξύ των οποίων και του ιατρικού επισκέπτη.

4. Η πληροφορική και οι τηλεπικοινωνίες θεωρούνται οι λεωφόροι του μέλλοντος και αυτό αντανακλάται στην αγορά εργασίας. Άτομα με ισχυρές γνώσεις, ευρηματικότητα και συνεχή ανανέωση των ραγδαία ανανεώσιμων γνώσεων στους διάφορους τομείς της πληροφορικής και του διαδικτύου, έχουν διασφαλισμένο επαγγελματικό μέλλον. Όμως, βασική προϋπόθεση είναι να ταιριάζει στην προσωπικότητά τους η ενασχόληση μες την πληροφορική. Γιατί όταν σε κάποιον αρέσει να κάνει κάτι, τότε το κάνει και καλά. Και το αντίθετο.

5. Ο ευρύτερος κλάδος των οικονομικών επαγγελμάτων, κατά την τρέχουσα περίοδο, παρουσιάζει προβλήματα στην άμεση απορρόφηση αποφοίτων του κλάδου, όπου για να αποκτήσει κανείς «απασχολησιμότητα» και ικανοποιητική αμοιβή, χρειάζεται να έχει επέλθει ικανός χρόνος πρακτικής εμπειρίας. Υψηλή  απορροφητικότητα διατηρούν οι λογιστές και οι φοροτεχνικοί, αφού φαίνεται ότι ισχύει η γνωστή ρήση του Ουίνστον Τσώρτσιλ ότι «το μόνο σίγουρο στη ζωή είναι η εφορία και ο θάνατος» ! Πολλές νέες θέσεις εργασίας διαφαίνεται να υπάρχουν στον κλάδο των Ορκωτών Ελεγκτών λόγω της μερικής ιδιωτικοποίησης των υπηρεσιών είσπραξης της φορολογητέας και ασφαλιστικής ύλης. Τα επαγγέλματα του χρηματιστή, και του εκτελωνιστή, συνεχίζουν να έχουν αρνητικές προοπτικές, ενώ επίσης σημαντική κόπωση  εμφανίζει η απορροφητικότητα  των ασφαλιστών και ακόμη μεγαλύτερη των τραπεζικών υπαλλήλων, σε σχέση με τις καλύτερες μέρες του παρελθόντος. Ιδιαίτερα για τους τελευταίους, η οικονομική κρίση, η εισαγωγή νέων τεχνολογιών  και ο έντονος ανταγωνισμός στον τραπεζικό χώρο, έχει δημιουργήσει πιεστικές συνθήκες εργασίας, ιδιαίτερα σε ορισμένες ιδιωτικές τράπεζες.

6. Ο τομέας του εμπορίου και των δημοσίων σχέσεων, διατηρεί μέτρια απορροφητικότητα. Βέβαια, οι καλοί και έμπειροι πωλητές βρίσκουν  επαγγελματικές διεξόδους, αν και το  λιανικό εμπόριο είναι ιδιαίτερα κουραστικό και απαιτητικό. Στις χαμηλές βαθμίδες των πωλητών, επικρατεί το καθεστώς της προσωρινής και της μερικής απασχόλησης. Το ισοζύγιο για εκπαιδευμένα και έμπειρα στελέχη δημοσίων σχέσεων συνεχίζει να είναι αρκετά μακροπρόθεσμα ικανοποιητικό.

7. Στα νομικά επαγγέλματα, η δικηγορία παρουσιάζει ακόμα υψηλότερο κορεσμό από παλαιότερα. Σχετικά καλύτερη είναι η κατάσταση στους τομείς του εμπορικού, του ναυτιλιακού, του ευρωπαϊκού δικαίου, καθώς στις εφαρμογές των νέων τεχνολογιών. Ευνόητο είναι ότι, εφ’ όσον ένας απόφοιτος νομικών σπουδών πετύχει στις εξετάσεις για τους κλάδους των δικαστών και των εισαγγελέων, το επαγγελματικό του μέλλον είναι διασφαλισμένο και μάλιστα σε επαγγέλματα υψηλού κύρους και ικανοποιητικών αποδοχών.

8. Τα  επαγγέλματα των μεταφορών και τις ναυτιλίας εμφανίζουν τη γνωστή θετική εικόνα, παρ’ όλη την πρόσφατη διεθνή οικονομική κρίση λόγω της αλματώδους αύξησης των καυσίμων και της διεθνούς οικονομικής κάμψης που πλήττει άμεσα τουριστικούς προορισμούς όπως η Ελλάδα. Ειδικότερα το ισοζύγιο των πιλότων και των ιπτάμενων φροντιστών, παρουσιάζει περαιτέρω σημάδια κορεσμού, σε αντίθεση με ότι παρατηρείται σε άλλες χώρες όπως λχ. η Τουρκία, η Κύπρος και χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Μέσης Ανατολής. Οι εμποροπλοίαρχοι και οι μηχανικοί του εμπορικού ναυτικού, εμφανίζουν τις καλύτερες δυνατές προοπτικές και δεν υπάρχει περίπτωση να παραμείνει άνεργος απόφοιτος σχολής εμποροπλοιάρχων. Δυστυχώς, η ναυτική Ελλάδα, δεν προσελκύει πλέον νέα παιδιά σ’ αυτόν τον τόσο σημαντικό και ελπιδοφόρο επαγγελματικά στίβο. Και αυτό είναι καιρός να αλλάξει, αφού εδώ υπάρχει εργασιακό μέλλον γαι τα παιδιά της θαλασσομάνας χώρας μας.

9. Τα τουριστικά επαγγέλματα διατηρούν τη θετική προοπτική τους, αν και έχουν επηρεαστεί σημαντικά από την κρίση. Τα επισιτιστικά επαγγέλματα και ειδικότερα ο μάγειρας και ο ζαχαροπλάστης διατηρούν την ικανοποιητική απορροφητικότητά τους στην αγορά εργασίας.

10. Τα αθλητικά επαγγέλματα παρουσιάζουν μια αμφίρροπη  εικόνα. Η  κάμψη που παρουσιάζει το ισοζύγιο των γυμναστών συνεχίζεται, αν και σε ορισμένα αθλήματα, όπως στο τένις, στην ιππασία, αλλά και στο ποδόσφαιρο, το μπάσκετ, κλπ., οι καλοί προπονητές μπορούν να βρουν επαγγελματικές διεξόδους. Αντίθετα, λόγω της κατακόρυφης αύξησης της εγκληματικότητας, μεγάλη αύξηση της απορροφητικότητας εμφανίζουν οι  φύλακες ασφαλείας, όπου μπορούν να βρουν δουλειά  και οι γυμναστές.

11. Η κατάσταση στον κλάδο των μαζικών μέσων επικοινωνίας και ειδικότερα της δημοσιογραφίας μετατρέπεται πλέον σε τραγική. Ειδικότερα τα πρώτα βήματα ενός πρωτοεισερχόμενου δημοσιογράφου στον κλάδο  κατά κανόνα, γίνονται υπό εξαιρετικά δυσάρεστες συνθήκες.

12. Σε όλους των κλάδους των καλών τεχνών, η εικόνα διατηρείται έντονα αρνητική  Αυτό αφορά ιδιαίτερα τους ηθοποιούς, τους σκηνοθέτες, τους σκηνογράφους, και λιγότερο τους χορευτές και τους μουσικούς, οι οποίοι μπορούν να βρουν κάποια περιοδική απασχόληση. Επαγγέλματα όπως οι τεχνολόγοι μουσικής και οι τεχνολόγοι γραφικών τεχνών, έχουν αντίθετα σχετικά καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές. Σοβαρή κάμψη εμφανίζει η κατάσταση της αγοράς εργασίας για τους γραφίστες και τους διακοσμητές, η οποία οφείλεται στην κρίση αλλά και στην πληθώρα αποφοίτων από διάφορες συναφείς, κυρίως ιδιωτικές σχολές, τα τελευταία χρόνια. Σε μικρότερο έκταση, το ίδιο ισχύει και για τους κομμωτές, λόγω του μεγάλου αριθμού των αποφοίτων από διάφορες σχολές. Παρόλα αυτά, οι καλοί επαγγελματίες του κλάδου, μπορούν να διασφαλίσουν επαγγελματικές διεξόδους, ακόμα και με βάση την περιοδική απασχόληση με επισκέψεις κατ’ οίκον.

13. Στον ευρύτερο κλάδο της υγείας και πρόνοιας, οι προοπτικές επαγγελματικής αποκατάστασης των γιατρών χειροτερεύει ακόμα περισσότερο, χωρίς να διαφαίνονται καλύτερες μέρες και σε σχετικά μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Γι’ αυτό και πολλοί νέοι γιατροί αναζητούν διεξόδους σε χώρες του εξωτερικού όπως η Μ. Βρετανία, η Γερμανία, κλπ.,  όπου υπάρχουν κενές θέσεις εργασίας γι’ αυτούς. Από τους επιμέρους ιατρικές ειδικεύσεις, σχετικά καλύτερη είναι η κατάσταση στην περίπτωση των ψυχιάτρων, των πλαστικών χειρούργων, των ακτινολόγων και των ασχολούμενων με εφαρμογές υψηλής τεχνολογίας. Ιδιαίτερα αρνητική είναι επίσης η περίπτωση των οδοντογιατρών, όπου σχετικά καλύτερη εικόνα  εμφανίζουν οι σύγχρονες ειδικότητες των γναθοχειρουργών, των ορθοδοντικών και των  οδοντίατρων προσθετικής οδόντων.

Τα περισσότερα άλλα επαγγέλματα υγείας και πρόνοιας, όπως των νοσηλευτών, των νοσοκόμων, των τεχνολόγων-ακτινολόγων και ιατρικών μηχανημάτων, των κοινωνικών λειτουργών, των αισθητικών, συνεχίζουν να έχουν   ικανοποιητικές εργασιακές προοπτικές. Πτωτική τάση εμφανίζει η απορροφητικότητα των διαιτολόγων και των διατροφολόγων Αρνητική εξέλιξη παρατηρείται και στον κλάδο των ψυχολόγων, λόγω πληθώρας αποφοίτων τα τελευταία χρόνια και του ανταγωνισμού που υφίστανται από τους ψυχιάτρους. Οι φυσιοθεραπευτές αντιμετωπίζουν τελευταία  κάμψη της απορροφητικότητάς τους, εκτός των άλλων, και λόγω του παράνομου ανταγωνισμού μεταναστών που απασχολούνται στην παραοικονομία του κλάδου.

14. Στους τομείς της εκπαίδευσης και των θεωρητικών επιστημών, τα παιδαγωγικά επαγγέλματα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που συνδέονται με θεωρητικές σπουδές, όπως η φιλοσοφία, η φιλολογία, η θεολογία, η ιστορία, η αρχαιολογία, έχουν,  όπως και παλιότερα, πολύ αρνητικές προοπτικές και το ίδιο ισχύει για τη λαογραφία και την ανθρωπολογία. Αρνητικές αν και με λιγότερη οξύτητα εμφανίζονται τα επαγγέλματα που συνδέονται με την κοινωνιολογία, τις διεθνείς σπουδές, τις πολιτικές επιστήμες, την εθνολογία, τη γεωγραφία.

Όμως, γεγονός είναι ότι, οι απόφοιτοι  των ως άνω θεωρητικών σπουδών, μπορούν πολύ πιο εύκολα απ’ ότι οι ομόλογοί τους σε  στενές, τεχνοκρατικές και κορεσμένες ειδικότητες όπως οι γιατροί, οι οδοντίατροι, κλπ., να μεταστραφούν σε άλλα επαγγέλματα, όπως αυτά των δημοσίων σχέσεων, του τουρισμού, της διοίκησης επιχειρήσεων, κλπ. Κι αυτό γιατί οι θεωρητικές σπουδές περισσότερο από όλες, παρέχουν το αναγκαίο υπόβαθρο γνώσης όπου μπορούν να στηριχθούν άλλες πιο εξειδικευμένες δεξιότητες, «μαθαίνουν δηλ. πώς να μαθαίνουν». Ειδικότερα οι απόφοιτοι των σχολών κοινωνιολογίας, πολιτικών επιστημών και διεθνών σπουδών, μπορούν πιο εύκολα να μετεκπαιδευτούν και να μεταπηδήσουν στο ευρύτερο πεδίο των οικονομικών επαγγελμάτων.

Το ισοζύγιο για τους εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, των δασκάλων, εμφανιζόταν μέχρι πρόσφατα ικανοποιητική λόγω της απορρόφησης μεγάλου αριθμού αποφοίτων από τις συναφείς σχολές, ύστερα από τη δημιουργία των ολοήμερων σχολείων. Η κατάσταση αυτή όμως αντιστρέφεται σταδιακά στα επόμενα χρόνια. Στο συναφή κλάδο σπουδών, ένα επάγγελμα με ειδικές απαιτήσεις και γνώσεις, που εμφανίζει  σχετικά ικανοποιητική επαγγελματική απορροφητικότητα είναι των ειδικών για ΑΜΕΑ.

Οι  επαγγελματικές προοπτικές των νηπιαγωγών όπως έχουν τα πράγματα σήμερα είναι πολύ αρνητική, με ζοφερές προβλέψεις για το μέλλον. Αυτό οφείλεται, εκτός από την οικονομική κρίση, στο μεγάλο αριθμό αποφοίτων από αντίστοιχες σχολές, καθώς και στην υψηλή υπογεννητικότητα της Ελληνίδας μητέρας, που μερικώς μόνο βελτιώνεται από τις υπεράριθμες γεννήσεις των μεταναστών. Βέβαια αν υπάρχει οικογενειακή ή φιλική πρόσβαση στο επάγγελμα, ασφαλώς και προτείνεται η επιλογή του, εφ’ όσον ταιριάζει στο χαρακτήρα του ενδιαφερόμενου.

15. Η εικόνα για τους μαθηματικούς και τους φυσικούς εμφανίζεται σταθερά θετική με δεδομένο ότι  οι ειδικότητες αυτές έχουν ευρείες εργασιακές διεξόδους σε διάφορους κλάδους, εκτός απ’ αυτόν της εκπαίδευσης, όπου υπάρχει μεγάλος κορεσμός. Γι’ αυτό και οι απόφοιτοι από συναφείς σχολές δεν αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα ανεργίας, ιδιαίτερα αν προσέξουν την επιλογή της μετεκπαίδευσης τους.

16. Στις στρατιωτικές και αστυνομικές σχολές στρέφονται πολλά νέα παιδιά τα τελευταία χρόνια, λόγω της σιγουριάς της μονιμότητας που διασφαλίζει η αποφοίτησή τους απ’ αυτές. Αυτό συμβαίνει χωρίς να έχουν διασφαλίσει το ταίριασμα του χαρακτήρα τους με τα ειδικής συμπεριφοράς και νοοτροπίας συναφή επαγγέλματα, γεγονός που πιθανώς να οδηγεί σε χειροτέρευση της συνολικής αποτελεσματικότητας στους ίδιους τομείς. Γεγονός είναι ότι, η υψηλή βαθμολογία στα μαθήματα από μόνη της, δεν προδικάζει και υψηλή παραγωγικότητα, όταν δε συνοδεύεται από ομαλό ταίριασμα της προσωπικότητας με το συγκεκριμένο επάγγελμα.

17. Τα εκκλησιαστικά επαγγέλματα μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε δύο ειδικές περιπτώσεις. Στους απόφοιτους θεολογικών σχολών που έχουν σοβαρό πρόβλημα επαγγελματικής αποκατάστασης και στους νέους άρρενες που ακολουθούν το ιερατικό επάγγελμα το οποίο διασφαλίζει εργασιακή μονιμότητα. Στη δεύτερη περίπτωση, ο παράγοντας της ταύτισης της προσωπικότητας με το επάγγελμα-λειτούργημα του ιερέα, είναι προφανές ότι θα πρέπει να αποτελεί και το απόλυτα κυρίαρχο κριτήριο για μια τέτοια επιλογή.

Καταλήγοντας παρουσιάζουμε δύο πίνακες με επιλογή επαγγελμάτων με θετικές ή αρνητικές προοπτικές στην αγορά εργασίας τα επόμενα 5-10 χρόνια, σύμφωνα με την ετήσια κυλιόμενη έρευνα του μοντέλου του «Ισοζυγίου της ζήτησης και προσφοράς επαγγελμάτων».

Επιλογή επαγγελμάτων με θετικές προοπτικές[1]

Πληροφορικός, Πληροφορικός-Μηχανικός, Πληροφορικός-Τηλεπικοινωνιών, Πληροφορικός Ψηφιακής Εικόνας,
Πληροφορικός-Οικονομολόγος,
Οικονομολόγος διοίκησης ή πωλήσεων ( marketing),
Στέλεχος τουριστικών επιχειρήσεων,
Στέλεχος δημοσίων σχέσεων, Πωλητής,
Φοροτεχνικός, Ορκωτός Ελεγτής,
Εμποροπλοίαρχος,  Μηχανικός εμπορικού ναυτικού,
Μηχανολόγος-Μηχανικός, Πολιτικός Μηχανικός, Αρχιτέκτονας-Μηχανικός
Μηχανολόγος διοίκησης,
Γεωπόνος, Τεχνικός εναλλακτικής γεωπονίας,
Ζωοτεχνικός, Τεχνολόγος τροφίμων,
Ελεγκτής ποιότητας, Τεχνολόγος ενέργειας, 
Τεχνολόγος-ακτινολογίας ή ιατρικών εργαστηρίων,
Κοινωνικός Λειτουργός, Ειδικός για ΑΜΕΑ,
Νοσηλευτής, Αισθητικός,
Λογοθεραπευτής, ΦυσιοθεραπευτήςΙατρικός επισκέπτης,
Γεωπόνος, Τεχνολόγος- Ζωοτεχνικός,
Κτηνίατρος, Ιχθυολόγος,
Ποτοποιός, Οινολόγος,
Μάγειρας, Ζαχαροπλάστης,
Κομμωτής, Επιπλοποιός, Ξυλουργός,
Ηλεκτρολόγος, Ηλεκτροτεχνίτης, Ψυκτικός,
Ιδιωτικός αστυνομικός ασφαλείαςΦύλακας ασφάλειαςΚηπουρός, Επαγγελματίας οδηγός, Χειριστής βαρέων οχημάτων και κλάρκ,  Παρκαδόρος,
Διανομέας εμπορευμάτων και έτοιμου φαγητού, Φορτοεκφορτωτής, Οικιακός βοηθός.


Επιλογή επαγγελμάτων με αρνητικές προοπτικές

Γιατρός, Οδοντίατρος,
Φαρμακοποιός, Βιολόγος, Χημικός
Γενετιστής, Διαιτολόγος,
Αεροναυπηγός,
Ασφαλιστής, Τραπεζικός υπάλληλος,
Πιλότος, Ιπτάμενος φροντιστής,
Αστρονόμος, Σεισμολόγος, Τεχνολόγος- Κλωστοϋφαντουργός,
Δικηγόρος, Δημοσιογράφος, 
Ψυχολόγος, Πολιτικός Επιστήμονας, Κοινωνιολόγος, Διεθνολόγος, Φιλόλογος, Θεολόγος, Ιστορικός, Αρχαιολόγος, Γεωγράφος, Λαογράφος, Ανθρωπολόγος, Γυμναστής, Νηπιαγωγός,
Ηθοποιός, Μουσικός, Σκηνοθέτης, Ζωγράφος, Γλύπτης,  
Γραφίστας, Διακοσμητής, Ενδυματολόγος, Μακιγιέρ
Εικονολήπτης, Ηχολήπτης, Παραγωγός ραδιοφώνου.




[1] Οι προοπτικές αφορούν μεσομακροπρόθεσμες προβλέψεις για τα επόμενα 5-10 χρόνια. Τα επαγγέλματα που η πορεία τους εμφανίζει μερική βελτίωση κατά την τρέχουσα περίοδο σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν, είναι υπογραμμισμένα, ενώ τα επαγγέλματα που εμφανίζουν κάμψη κατά την τρέχουσα περίοδο, εμφανίζονται με πλάγια γράμματα.